“Cá sấu cũng giỡn mồi như hổ, như mèo. Bắt mồi xong, tha ra giữa sông, hất tung lên, há họng đớp hoặc thả cho con mồi bơi ngoi ngóp, nó “chạy” ra xa, quay đầu lại phóng ầm ầm nổi sóng như ca nô lao tới táp phập một cái rồi lại nhả ra. Giỡn chán mới ăn. Có khi nó nổi lờ đờ cạnh bờ như một thân cây mục, mình bám đầy rêu và vỏ hà. Vô phúc cho người và con vật nào lội xuống gần đó…
Hai cha con mỗi người thủ một cái mác ngồi chờ. Lại nhấp nhổm bò tới bò lui trên sạp thuyền. Chạng vạng, cá sấu mò đi bắt mồi. Con sấu dữ thấy mồi ngon, khoái quá, trườn lên sát thuyền rồi bất thình lình ngụp xuống, chống đuôi lên quét ngang sạp thuyền. Cha con ông lão vung mác chặt chém lia lịa, rụng một khúc đuôi. Con sấu đau quá, quẫy nước ầm ầm, chạy mất.” – (trích Kể về cá sấu)
Văn của Đoàn Giỏi luôn ngồn ngộn nguồn tư liệu và vốn sống mà tác giả chắt lọc. Là một nhà văn chịu khó tìm tòi nghiên cứu mọi chuyện một cách ngọn ngành, nên trang viết của ông thường rất góc cạnh, gồ ghề nhưng cũng đậm đặc chân tình như quê hương ông, miền đất hoang sơ và hào phóng miền Tây Nam bộ.
“Đoàn Giỏi là một trong những người đầu tiên truyền bá ngôn ngữ Nam bộ hiện đại qua những tác phẩm của mình.”
– Nhà thơ Chế Lan Viên
***
Nhân dịp kỉ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Đoàn Giỏi (17/5/1925 – 17/5/2025), Nhà xuất bản Kim Đồng tái bản bộ ấn phẩm của nhà văn Đoàn Giỏi.
Bộ sách tập hợp những tác phẩm đặc sắc nhất của nhà văn Đoàn Giỏi – cây bút lớn của văn học Nam bộ, người đã mang đến cho bạn đọc nhiều thế hệ những trang viết đậm đà, sống động và giàu tính nhân văn. Dưới ngòi bút của ông, cảnh sắc thiên nhiên và con người phương Nam hiện lên vừa dữ dội vừa thơ mộng, nghĩa tình, khắc họa sâu sắc tâm hồn, phẩm chất và văn hóa bản địa miền sông nước.
Đọc Cá bống mú để cảm nhận phẩm chất đặc trưng của người nông dân phương Nam. Đọc Hoa hướng dương, Cuộc truy tìm kho vũ khí, ta theo bước những con người bình dị nhưng phi thường giữa khói lửa chiến tranh. Người thủy thủ già trên hòn đảo lưu đày khắc họa một tầm vóc nhân vật lớn lao bằng những chi tiết đậm chất thơ và nhân văn. Rừng đêm xào xạc, Những chuyện lạ về cá, Tê giác trong ngàn xanh lại đem đến cảm giác ngỡ ngàng trước trí tưởng tượng và hiểu biết sâu rộng của tác giả.
Bộ sách là lời tri ân sâu sắc tới một đời văn, một tấm lòng lớn dành cho đất và người phương Nam, để mỗi lần đọc lại, chúng ta càng thêm yêu quý, tự hào về vùng đất trù phú, giàu truyền thống của Tổ quốc.
—
Tác giả ĐOÀN GIỎI (1925 – 1989)
Nhà văn hiện đại Việt Nam. Hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam năm 1957.
Các tác phẩm nổi tiếng:
- Đất rừng phương Nam
- Người thủy thủ già trên hòn đảo lưu đày.
- Những chuyện lạ về cá
- Tê giác trong ngàn xanh
- Cá bống mú
- Trần Văn Ơn
- Rừng đêm xào xạc
- Hoa hướng dương
- Cuộc truy tầm kho vũ khí
- …
