“Sống trong lòng kháng chiến” là tập nhật ký đặc biệt của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng, ghi lại chân thực những năm tháng đầy gian khó nhưng giàu lí tưởng trong cuộc kháng chiến chống Pháp (1946–1954). Cuốn sách là tấm gương phản chiếu tâm hồn một nhà văn đại diện cho một thế hệ nghệ sĩ yêu nước, giàu trăn trở, sống giữa thời đại sục sôi của dân tộc. Tập nhật ký “Sống trong lòng kháng chiến” vừa tự sự, đầy xúc động và nhân văn vừa là những trang sử sục sôi của văn nghệ kháng chiến.
“Trên đường kháng chiến Tuyên – Hà
Anh đi công tác ghé nhà đôi khi
Gặp anh nhoẻn miệng cười khì
Râu xanh chưa cạo, áo thì vá vai.
Đèn dầu, phên nứa, đêm dài
Bóng người mải viết, tre cài rừng giang
Truyện dài, ký sự, bao trang
Mồ hôi trên giấy còn loang vết dầu…”
(Hằng Phương, trích bài “Nhớ anh Nguyễn Huy Tưởng”)
…
“Một buổi trưa. Lúa con gái bọc lúa chín. Lúa chín bọc lúa xanh, lúa con gái bọc núi đá. Trong khóm cây một người đàn bà đứng tuổi còn xinh ngồi chăn bò.
Trời thu. Lá rụng lơ thơ. Cánh đồng lúa chín xanh vàng. Mùa gặp năm nay đẹp. Mùa sáng tác rồi đây. Và cũng mùa chiến thắng.” – (Nguyễn Huy Tưởng – Nhật ký, 19-9-1950)
—
Nhà văn Nguyễn Huy Tưởng sinh ngày 6-5-1912 trong một gia đình Nho giáo ở làng Dục Tú, Từ Sơn, Bắc Ninh (nay thuộc xã Dục Tú, huyện Đông Anh, Hà Nội). Những năm tháng tuổi trẻ, ông tham gia các phong trào yêu nước của thanh niên, học sinh ở Hải Phòng; hoạt động Truyền bá quốc ngữ, Hướng đạo sinh. Năm 1943 ông gia nhập nhóm Văn hóa cứu quốc bí mật. Tháng 8-1945, Nguyễn Huy Tưởng được cử tham dự Đại hội quốc dân ở Tân Trào. Cách mạng Tháng Tám thành công, ông trở thành người lãnh đạo chủ chốt của hội Văn hóa cứu quốc và là đại biểu Quốc hội khóa 1 năm 1946. Sau 1954, ông là thành viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam, Ủy viên Ban Chấp hành. Nguyễn Huy Tưởng là một trong những người sáng lập và là giám đốc đầu tiên của Nhà xuất bản Kim Đồng. Do mắc bệnh hiểm nghèo, ông mất ngày 25-7-1960.
Trong cuộc đời sáng tác văn chương, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng đã đoạt nhiều giải thưởng, trong đó có Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật, đợt I, năm 1996.
Các tác phẩm của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng:
KỊCH:
- Vũ Như Tô (1941)
- Cột đồng Mã Viện (1945)
- Bắc Sơn (1946)
- Những người ở lại (1948)
- Anh Sơ đầu quân (1949)
- Lũy hoa (truyện phim, 1960)
TIỂU THUYẾT:
- Đêm hội Long Trì (1942)
- An Tư (1944)
- Truyện anh Lục (1955)
- Bốn năm sau (1959)
- Sống mãi với Thủ đô (1961)
KÝ:
- Ký sự Cao Lạng (1951)
- Gặp Bác (1955)
- Nhật ký Nguyễn Huy Tưởng (3 tập, 2006)
TRUYỆN THIẾU NHI:
- Cô bé gan dạ (1941)
- Chiến sĩ ca nô (1952)
- Tìm mẹ (1954)
- Con cóc là cậu ông Giời (1956)
- Thằng Quấy (1956)
- An Dương Vương xây thành ốc (1957)
- Hai bàn tay chiến sĩ (1958)
- Kể chuyện Quang Trung (1960)
- Lá cờ thêu sáu chữ vàng (1960)
Nhiều tác phẩm của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng cũng được xuất bản thành các tuyển tập, toàn tập…
