“Tần ngần, nàng chống tay vào khung cửa sổ, vơ vẩn nhìn trời, nhìn mây, nhìn những ngọn cỏ lơ thơ ở bờ hồ bên kia, để cân nhắc thêm một lần nữa, xem những ý nghĩ vừa rồi có đúng hay không đúng. Nàng thấy những thứ lễ nghi, chế độ của những ông thánh, ông hiền đặt ra cho đàn bà con gái, rặt là những cái xiềng xích.
[…]
Rồi nàng quả quyết:
– Không cần! Muốn gì thì gì, ta cứ sống bằng ý muốn của ta, ta không sống theo sở thích của người. Bắt đầu từ nay, ta thử phá hết những cái đạo đức giả dối, chơi với ông thánh, ông hiền một mẻ xem sao.”
***
Canh khuya văng vẳng trống canh dồn.
Trơ cái hồng nhan với nước non,
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh,
Vầng trăng bóng xế, khuyết hay tròn,
Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,
Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn,
Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,
Mảnh tình san sẻ tí con con.
TỰ TÌNH (II)
HỒ XUÂN HƯƠNG
—
NGÔ TẤT TỐ (1893-1954)
Quê ở làng Lộc Hà, huyện Từ Sơn, Bắc Ninh (nay thuộc Đông Anh, ngoại thành Hà Nội). Ông xuất thân là nhà Nho gốc nông dân, một học giả với nhiều công trình triết học và văn học cổ có giá trị; nhà báo nổi tiếng với khuynh hướng dân chủ tiến bộ và nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn trước cách mạng. Ông để lại nhiều tác phẩm có giá trị thuộc nhiều thể loại khác nhau.
Ngô Tất Tố được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật đợt 1 năm 1996.
