Qua hơn một trăm trang sách, Lan Khai đã khắc họa trong “hình dung và tâm tưởng” của mình các văn sĩ đương thời như: Tản Đà, Lê Văn Trương, Vũ Trọng Phụng, Ngọc Giao và cả “quái nhật dị kiệt trong thi giới Việt Nam” Hồ Xuân Hương.
PGS. TS Trần Mạnh Tiến đánh giá: “Bên cạnh thiên chức một nhà văn, đương thời Lan Khai còn là một cây bút phê bình sắc bén trong giai đoạn 1930-1945… Mỗi văn nhân thi sĩ được soi rọi từ nền văn hóa Việt đã nổi lên điểm hội tụ của một tài danh là phong cách và nhân cách.
…Khi phê bình, Lan Khai kết hợp văn và đời nghệ sĩ. Các vấn đề như gia đình, quê hương, tuổi thơ, nhà trường, bè bạn, đời tư, sức khoẻ, vật chất, sở thích, cá tính, quá khứ, hiện tại… đều chi phối người nghệ sĩ.
…Trên bình diện phê bình văn học, Lan Khai luôn chú ý tới mối quan hệ thống nhất giữa nhà văn và tác phẩm cùng hoàn cảnh lịch sử xã hội; những nhân tố mới trong sáng tạo; phê phán những cây bút chạy theo lợi nhuận, giả dối, trống rỗng nghèo nàn, thiếu trách nhiệm trước nhân dân. Cảm hứng phê bình của ông thường nhiệt tình, sôi nổi, mạnh mẽ, đôi khi tỏ ra quyết liệt, nhưng cái tâm luôn hướng về các giá trị chân, thiện, mỹ. Qua hoạt động phê bình cho thấy, Lan Khai luôn hướng người nghệ sĩ tới truyền thống dân tộc và con đường đổi mới văn học để tiến kịp thời đại. Muốn có sự nghiệp lâu dài, nhà văn phải không ngừng trau dồi về nhân cách và tri thức, đổi mới về tư duy nghệ thuật.”
Nhà văn, nhà báo, họa sĩ Lan Khai (1906 – 1945)
Tên thật: Nguyễn Đình Khải – Bút danh khác: Lâm Tuyền Khách
Sinh tại Vĩnh Lộc, Chiêm Hóa, Tuyên Quang.
Lan Khai học trường Bưởi, Hà Nội, sau đó thi vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương.
Ông được xem là cây bút sung mãn, nhà văn “đường rừng” sáng giá thời tiền chiến.
Lan Khai là Tổng thư ký tạp chí Tao đàn, cây bút trụ cột của Nhà xuất bản Tân Dân, đồng thời viết nhiều cho Tiểu thuyết thứ Bảy, Loa, Ngọ báo, Đông Tây, Phổ thông bán nguyệt san…
Cuối năm 1945, ông mất tại Tuyên Quang.
Trong 17 năm cầm bút (1928-1945), Lan Khai để lại một di sản đồ sộ gần 50 cuốn sách nhưng nay nhiều cuốn đã bị thất lạc.
Các tác phẩm chính:
• Nước Hồ Gươm (Nhật Nam xuất bản, 1928)
• Cô Dung (Tân Dân xuất bản, 1936)
• Ai lên Phố Cát (Tân Dân xuất bản, 1937)
• Chiếc ngai vàng (Tân Dân xuất bản, 1937)
• Cái hột mận (Tân Dân xuất bản, 1938)
• Gái thời loạn (Tân Dân xuất bản, 1938)
• Lầm than (Tân Dân xuất bản, 1938)
• Tiếng gọi của rừng thẳm (Tân Dân xuất bản, 1939)
• Truyện đường rừng (Tân Dân xuất bản, 1940)
• Dấu ngựa trên sương (Hương Sơn xuất bản, 1940)
• Nàng (Hương Sơn xuất bản, 1940)
• Lê Văn Trương (Minh Phương xuất bản, 1940)
• Chiếc nỏ cánh dâu (Duy Tân xuất bản, 1941)
• Đỉnh non thần (Tân Dân xuất bản, 1941)
• Mực mài nước mắt (Đời Mới xuất bản, 1941)
• Vũ Trọng Phụng (Minh Phương xuất bản, 1941)
• Hồ Xuân Hương (Minh Phương xuất bản, 1941)
• Bức thư của người không quen, (dịch của Stéfan Zweig, Đời Mới, 1941)
• Suối đàn (Cộng Lực xuất bản, 1942)
• Trăng nước Hồ Tây (Hương Sơn xuất bản, 1942)
• Rỡn sóng Bạch Đằng (viết cùng Nguyễn Tố, Duy Tân xuất bản, 1942)
• Sầu lên ngọn ải (Duy Tân xuất bản, 1942)
• Hối hận (Tân Dân xuất bản, 1943)
• Cái đẹp với nghệ thuật, (phỏng thuật Félicien Challaye, Đời Mới, 1943)
***
Bộ Bạn Văn Bạn Mình tuyển chọn những cuốn chân dung văn học đặc sắc. Từ cuốn sách phê bình văn học đầu tiên viết bằng chữ Quốc ngữ, tới những cuốn sách có tư liệu hiếm, độc bản, lần đầu được công bố… Những câu chuyện vô cùng hấp dẫn và thú vị. Kho tư liệu dồi dào, bao quát về lịch sử văn chương.
Cùng tìm đọc bộ sách Bạn Văn Bạn Mình (10 cuốn):
Bạn Văn Bạn Mình: Đốt Lò Hương Cũ
Bạn Văn Bạn Mình: Chân Dung Văn Học
Bạn Văn Bạn Mình: Phê Bình Và Cảo Luận
Bạn Văn Bạn Mình: Hình Dung Và Tâm Tưởng
Bạn Văn Bạn Mình: Mười Chín Chân Dung Nhà Văn Cùng Thời
Bạn Văn Bạn Mình: Cây Bút Đời Người
Bạn Văn Bạn Mình: Những Gương Mặt
Bạn Văn Bạn Mình: Văn Thi Sĩ Hiện Đại
Bạn Văn Bạn Mình: Bạn Văn
Bạn Văn Bạn Mình: Văn Thi Sĩ Tiền Chiến
